الْوَكِيلُ « 1 » چرا ايمان ايشان افزود ؟ براى آنكه مثل مؤمن مثل نعامه است كه چون باد از پيش روى ( او ) آيد تيز رود . آرى ، خاصيت محبت صادقه آن است كه هرچه براى اطفاى آن كنند سبب زيادتى اشتعال آن شود . همچون آتش كه درگرفت كه هرچه در آن ريزند كه آن را فرونشاند ، آتش در آن افتد و آن را نيز به آتش سازد ، لاجرم سبب زيادتى مادّهء او باشد و مزيد قوّت و اشتعال او گردد ، محبت صادقه در اين باب خاصيت آتش دارد ، اكنون اگر محبت شما صادق است ، نشانش آن است كه ملامت لايم و عداوت عدوّ نيفزايد آن را الّا قوّت و ازدياد و حدّت و اشتعال ، كما قال : سخت‌تر شد بند من از پند تو * عشق را نشناخت دانشمند تو و يك سبب ديگر مر افزودن ايمان ايشان اين بود كه دانسته بودند كه هركس كه به حق راه خدا مىرود البته جماعتى به عداوت او برمىخيزند سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا . « 2 » چون قيام مردمان به عداوت خود مشاهده كردند اين معنى دليل شد بر صدق طريقهء ايشان و آنكه به حق راه خدا مىروند ، هرآينه ايمان ايشان افزود و اعتقاد ايشان به سداد طريقه خود مؤكد گشت و در امر خود ايشان را زيادتى يقين و استبصار و وثوق و اعتماد حاصل شد ، همچون كسى كه او را نشان راهى بدهند و به نشانه‌اى چند كه در آن راه است دلالت كنند ، چون در آن راه خوض كند هر يك نشانه از آنها كه يابد دليرتر گردد بر سلوك آن راه و اعتقادش مؤكّد گردد به آنكه اين همان راه است كه نشان داده‌اند ، نه راهى ديگر است ، همچنين نشان داده‌اند كه هركس كه به راه خدا مىرود مردمان به عداوت او برمىخيزند و مصائب و شدايد

--> ( 1 ) . سوره آل عمران ، آيه 173 « همان كسانى كه [ برخى از ] مردم به ايشان گفتند مردمان براى [ جنگ با ] شما گرد آمده‌اند ، پس از آن بترسيد و [ لى اين سخن ] بر ايمانشان افزود و گفتند خدا ما را بس است و نيكوحمايتگرى است » . ( 2 ) . سوره فتح ، آيه 23 « سنت الهى از پيش همين بوده و در سنت الهى هرگز تغييرى نخواهى يافت » .